در چند سال گذشته در کشور ما نیز گروه ها و تیم های مختلفی در حوزه تحلیل شبکه های اجتماعی ایجاد شده اند و تحقیقات و پژوهش هایی را در موضوعات مختلف شبکه های اجتماعی انجام می دهند. امروز من با یکی از این تیم ها در دانشگاه تهران آشنا شدم آن هم از طریق جستجو در موتور جستجو گر گوگل با سایت آزمایشگاه شبکه های اجتماعی دانشگاه تهران آشنا شدم.

این آزمایشگاه در موضوعات مختلف نظیر تحلیل توییتر، تحلیل اینستاگرام، تحلیل سیاسی ، روانشناسی و علوم شناختی و مدیریت نرم شبکه های اجتماعی و … پژوهش های مختلفی را انجام داده اند که چکیده برخی از این پژوهش ها در سایت این آزمایشگاه قابل مشاهده است. هرچند فایل کامل این مقالات قابل مشاهده و دانلود نیست اما عناوین و چکیده موضوعات مورد بررسی توسط اعضای این آزمایشگاه می تواند برای افراد فعال در حوزه تحلیل شبکه های اجتماعی جالب و قابل استفاده باشد.

یکی از پروژه های جالب و عملی شده آزمایشگاه شبکه های اجتماعی راه اندازی سامانه مجلس گرافی می باشد.

این سامانه با هدف شفاف سازی عملکرد نمایندگان مجلس شورای اسلامی، راه اندازی شده است. این سامانه یک کار پژوهشی علمی در حوزه شبکه‌های اجتماعی است و به گفته تولید کنندگان آن هیچ گونه هدفی برای جانبداری از فرد و یا گروه سیاسی خاصی ندارد. تمامی اطلاعات مندرج در این سامانه از اسناد منتشر شده توسط مرکز پژوهشها و مجلس گرافیدیگر بخشهای مجلس شورای اسلامی استخراج شده است. از آن جایی که این اسناد در دسترس عموم قرار دارد هر کسی با تحلیل این اسناد قادر است اطلاعات استخراج شده توسط این سامانه را شخصا محاسبه و تصدیق نماید. 

در این سامانه برای هر نماینده یک صفحه شخصی ایجاد شده است که تمام فعالیت‌های وی در قالب نمودارهای متنوع به تصویر کشیده شده و با دیگر نمایندگان مقایسه شده است. اطلاعات مورد استفاده «مجلس گرافی» برای تحلیل شامل ۳۵۰ صورتجلسه است که اولین جلسه آن در تاریخ ۷ خرداد ۹۱ و آخرین آن در تاریخ ۳ شهریور ۹۴ بوده است.

یکی از گزارش‌های جالب این سامانه، «کلمه گرافی» نطق‌های نمایندگان است. در کلمه گرافی، کلمات کلیدی صحبت‌ها با تکنیک‌های پردازش متن استخراج شده و کلمات، متناسب با تعداد رویدادشان در نطق نماینده با اندازه های متفاوت رسم شده‌اند. همین نوع نمودار برای سوالات و تذکرات نماینده نیز تهیه شده که به نحو جالب توجهی موضوعاتی که هر نماینده بر روی آن تمرکز کرده را به تصویر کشیده است.

یکی دیگر از گزارش‌های سامانه مجلس گرافی، رتبه بندی نمایندگان بر اساس جمیع این ۶ شاخص است که فعالترین و غیرفعالترین نمایندگان را به صورتی کاملا شفاف در معرض دید عموم قرار می‌دهد. علاوه بر این، نمایندگان استان‌های مختلف نیز با یکدیگر مقایسه شده‌اند تا تصمیم گیری مردم برای قضاوت در مورد عملکرد نماینده شهرشان در مقایسه با شهرهای همجوار آسان شود.

هرچند به نظر می رسد سامانه مجلس گرافی ارتباط مستقیمی با تحلیل شبکه های اجتماعی ندارد و برای ارائه اطلاعات آماری از شبکه های اجتماعی استفاده نکرده است اما تلاشی در جهت بهره برداری از اطلاعات مرکز پژوهش های مجلس و ارائه آن در قالب تجزیه و تحلیل های متفاوت می باشد که قابل تقدیر است. می توان امیدوار بود تا در آینده پروژه های قوی تری را از آزمایشگاه شبکه های اجتماعی دانشگاه تهران شاهد باشیم.

گزارش‌های تحلیلی سامانه مجلس گرافی به نشانی majles.sociallab.ir در دسترس عموم قرار داده شده است.